Περίπτωση claim

Ο φίλος Παναγιώτης Καπελώνης μου έστειλε μία επιστολή, που αφορούσε ένα claim που έγινε στους τελικούς του Π.Π. Ομάδων 2007 (κατηγορία 1-11), με την παράκληση να δημοσιευθεί εδώ. Δημοσιεύεται η επιστολή αυτούσια και προσθέτω στο τέλος τα σχόλιά μου.

Κατά τους πρόσφατους τελικούς του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Ομάδων Κατηγοριών 1-11 στον τελευταίο αγώνα του προκριματικού γύρου υπήρξε η παρακάτω, υπ’ αρ. 5, διανομή (Β/Ν στη δεύτερη):

spade 
heart 
diamond 
clubs 
K Q J 
K Q J 10 9 4 2 
5 2 
spade 
heart 
diamond 
clubs 
9 5 4 3 
 
Α Κ J 7 4 
Q J 8 2 
spade 
heart 
diamond 
clubs 
7 6 2 
8 5 3 
8 6 
Α Κ 10 7 5 
spade 
heart 
diamond 
clubs 
Α 10 8 
Α 7 6 
Q 10 9 3 
9 4 3 

Η αγορά κατέληξε στο συμβόλαιο 4heart με εκτελεστή τον Βορρά και αντάμ τον clubsΚ. Στη συνέχεια η Ανατολή γύρισε στο diamond8, οπότε η Δύση αφού πήρε με τον diamondJ και diamondA συνέχισε με diamondK. Στο σημείο αυτό ο Βορράς, έχοντας ήδη χάσει τρεις λεβέ, δήλωσε ότι δεν δίδει άλλη λεβέ. Προτού όμως προλάβει να εξηγήσει πως γίνεται αυτό, η Ανατολή φώναξε τον διαιτητή απαιτώντας να επιβληθεί στον Βορρά να τσακίσει με το heart2 ώστε αυτός να πανωτσακίσει με το heart3!.

Ο διαιτητής εφαρμόζοντας αυστηρά τον ΔΚΑΜ / Νόμος 70 εδαφ. Γ3, περί αμφισβητούμενων διεκδικήσεων, έδωσε τη λεβέ στην Ανατολή θεωρώντας ότι, όπως επί λέξει αναγράφεται στον Κανονισμό «ο εκτελεστής μπορούσε να χάσει λεβέ από το ατού με οποιοδήποτε κανονικό παίξιμο». Ας δούμε όμως, για λόγους πληρότητας, στο σημείο αυτό πώς ο ίδιος ο ΔΚΑΜ ορίζει την έννοια κανονικό παίξιμο: «η έννοια της λέξης “κανονικό“ περιλαμβάνει το απρόσεκτο ή κατώτερο του αναμενόμενου παίξιμο για την κατηγορία του παίκτη που αφορά, αλλά όχι το παράλογο».

Υπενθυμίζουμε, για να αποκτήσουμε πλήρη εποπτεία του αγωνιστικού επιπέδου του αθλητή της ομάδας μας, ότι ο αγώνας ήταν ο τελικός του Πανελλήνιου Πρωταθλήματος Ομάδων Κατηγοριών 1-11 και η ομάδα μας κατέκτησε το πρωτάθλημα, αποτελούμενη από αθλητές που αρκετές φορές κατά το παρελθόν έχουν κατακτήσει Πανελλήνια Πρωταθλήματα, είτε σε ζεύγη είτε σε ομάδες. Κατόπιν των ανωτέρω εγείρονται δύο σοβαρά θέματα.

Το πρώτο είναι θέμα ουσίας και ερμηνείας και αφορά στο πώς νοείται για έναν πρωταθλητή της Κατηγορίας 1-11 το αναμενόμενο παίξιμο στη συγκεκριμένη διανομή και πώς ορίζεται το παράλογο παίξιμο. Η ομάδα μας όπως και οι συμμετέχοντες στο Πρωτάθλημα έλαβαν θέση και αισθανόμαστε δικαιωμένοι από τις αντιδράσεις του άτυπου «πάνελ». Θα θέλαμε όμως με την παρούσα επιστολή να δοθεί η αφορμή να προβληματισθεί όλος ο κόσμος που ασχολείται με το αγωνιστικό μπριτζ σχετικά με τις προαναφερθείσες έννοιες. Το δεύτερο και κατά τη γνώμη μας σοβαρότερο θέμα είναι ηθικής τάξης. Η ομάδα μας από αυτήν τη «γραφειοκρατική» διευθέτηση δεν υπέστη κάποια σοβαρή ζημιά. Ναι μεν έχασε τον συγκεκριμένο αγώνα με 16-14 (αντί να τον κερδίσει 17-13) αλλά παρόλα αυτά τερμάτισε 1η στον προκριματικό της όμιλο και την επομένη ημέρα κατέκτησε το Πανελλήνιο Πρωτάθλημα (για να αποδειχθεί ίσως ότι υπάρχει και κάτι ανώτερο από την ανθρώπινη δικαιοσύνη;).

Πόσο όμως ηθικά και αγωνιστικά δικαιωμένος αισθάνεται άραγε ο φέρων το μπριτζιστικό φως, και καθήμενος στη θέση της Ηούς (ο συνειρμός για την ετυμολογία της λέξης “Εωσφόρος” ίσως να έρχεται αυτόκλητος σε μερικούς από εσάς) αθλητής; Αντί άλλων σχολίων θα αναφέρουμε μόνο ένα τμήμα παλαιότερης επιστολής του κ. Γ. Παπαπέτρου που είχε δημοσιευθεί στο τεύχος Νο 75. του περιοδικού «Το Μπριτζ», όπου σε μια αμφισβήτηση ο κ. Κουλουμπής, έπειτα από σαφέστατη απροσεξία του αντιπάλου, δεν προέβη σε επίκληση του κανονισμού για να κερδίσει μία λεβέ που θεώρησε ότι δεν δικαιούται, λέγοντας απλά: «ο κανονισμός δεν το επιτρέπει, όμως εγώ δεν παίζω έτσι». Μια πραγματικά μεγαλειώδης στιγμή ενός «ηθικά ενεργού» παίκτη, σε αντίθεση με την παρακμή της έννοιας του «ευ αγωνίζεσθαι» που βιώσαμε στην εν λόγω διανομή. Τα υπόλοιπα τα αφήνουμε στην κρίση σας.

Η ομάδα μας (Εφεντάκης Ν., Αντουράκης Η., Καπελώνης Π., Μαμαλάκης Γ., Μακρυλάκης Ε.)

Θα ήθελα να σχολιάσω το συμβάν, εκφράζοντας την άποψή μου ως διαιτητής, προκειμένου να φωτίσω ορισμένα σημεία και να διαλύσω κάποιες αμφιβολίες.

Θα ξεκινήσω από το δεύτερο μέρος και την αναφορά σε «ενεργό ήθος» και την επιστολή Παπαπέτρου στο περιοδικό της ΕΟΜ. Πρώτα από όλα, θα πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες του περιοδικού ότι οι επιστολές εκφράζουν τις απόψεις των αναγνωστών. Αυτό όμως δε σημαίνει απαραίτητα ότι οι απόψεις αυτές είναι και σωστές πάντα. Προσωπικά, όταν διάβασα την επιστολή στο περιοδικό, ένιωσα την ανάγκη να στείλω κι εγώ μία (προς απάντηση) από την πλευρά του διαιτητή. Δεν το έπραξα όμως, γιατί φοβήθηκα ότι οι απόψεις μου θα παρεξηγούνταν.

Είναι εξαιρετικά σαφές στον ΔΚΑΜ (Ν10Α) ότι κανένας παίκτης δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλει ή να ακυρώσει ποινή, εφόσον έχει επιστηθεί η προσοχή σε κάποια ανωμαλία. Είναι υποχρέωση όλων να καλέσουν το διαιτητή, ο οποίος θα αποφασίσει για τα περαιτέρω. Εφόσον επρόκειτο για το μοναδικό τραπέζι σε ένα τουρνουά, η παραγραφή μίας ποινής προφανώς επηρεάζει μόνο τους τέσσερις εμπλεκόμενους. Σε όλες, όμως, σχεδόν τις περιπτώσεις, οτιδήποτε γίνεται σε ένα τραπέζι επηρεάζει αυτόματα και τα σκορ των υπολοίπων. Όταν, συνεπώς, ένα ζεύγος αποφασίσει να μην καλέσει το διαιτητή (πιο απλά: να «χαρίσει» κάτι στον αντίπαλο), το ζεύγος αυτό αλλάζει τα αποτελέσματα του τουρνουά.

Θα μπορούσα – υπό προϋποθέσεις – να δεχτώ ένα «χάρισμα» σε μία καθημερινή ημερίδα που γίνεται σε έναν όμιλο, όπου εκεί ο χαρακτήρας του αγώνα είναι πολύ περισσότερο «ψυχαγωγικός» παρά «αγωνιστικός», αλλά σε καμία περίπτωση δε θα μπορούσα να δεχτώ κάτι τέτοιο, ιδιαίτερα σε Πανελλήνιο Πρωτάθλημα. Κατά συνέπεια, δεν μπορώ να δεχτώ τους ισχυρισμούς σας, αγαπητέ Παναγιώτη, περί «μη ενεργού ήθους», σχετικά με τον αθλητή που φώναξε διαιτητή για το «γκρίζο» claim.

Σημείωση: Ανάλογο περιστατικό, συνοδευόμενο από επιστολή που δημοσιεύθηκε στο ημερίσιο bulletin, έγινε σε κάποιο Πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα, όπου την επομένη όλοι οι διαιτητές του αγώνα επίπληξαν – μέσω του bulletin – τον αθλητή που την είχε δημοσιεύσει, εξηγώντας πώς ακριβώς έχουν τα πράγματα. Οι κανονισμοί υπάρχουν για να εφαρμόζονται και όχι να παρακάμπτονται κατά βούληση.

Ας πάμε όμως στο «ζουμί» της υπόθεσης. Υπάρχει έστω και ένας αθλητής του Μπριτζ που μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι αλάνθαστος; Προσωπικά δε γνωρίζω κανέναν. Όταν γίνεται μία διεκδίκηση (claim), ο διεκδικητής οφείλει να εξηγήσει πλήρως το πλάνο του και να καλύψει όλες τις πιθανές περιπτώσεις (ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ατού στα χέρια των αμυνόμενων). Στη συγκεκριμένη διανομή, ενώ είναι εύκολο για κάποιον να διαγνώσει ότι «δεν κοστίζει τίποτε» να κόψει ο εκτελεστής με μεγάλο ατού, κατά τη διάρκεια του αγώνα τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι… Είναι πολύ πιθανό ο εκτελεστής να μην περιμένει ότι η Ανατολή κόβει και αυτή στα καρρά, οπότε ο εκτελεστής απρόσεκτα να κόψει με μικρό. Προσέξτε, αγαπητέ Παναγιώτη, τονίζω τη λέξη απρόσεκτα. Δεν βάζω, ως διαιτητής, τον εκτελεστή να παίξει παράλογα. Δεν τον υποχρεώνω, για παράδειγμα, να τραβήξει τα ατού των αντιπάλων ξεκινώντας από το heart2. Αφού, όμως, κατά τη στιγμή της διεκδίκησης (και από ότι πληροφορήθηκα και κατά την παρουσία του διαιτητή) ο εκτελεστής δεν ανέφερε το παραμικρό, θεωρείτε αδύνατο να «ξεχαστεί» (πάνω στη σκοτούρα του αγώνα) και να κόψει με μικρό; Αυτό ακριβώς λέει και ο ΔΚΑΜ.

Κάποιοι αθλητές, δυστυχώς, χρησιμοποιούν το παράδειγμα αυτό για να μεταφέρουν το περίφημο «μην κάνετε claim» !! κάτι που φυσικά είναι λάθος. Σαφώς οι παίκτες κερδίζουν κάνοντας διεκδικήσεις (ή παραχωρήσεις), καθότι τους περισσεύει χρόνος για κάποια άλλη διανομή που πιθανώς θα είναι πιο δύσκολη. Το δίδαγμα από την ιστορία αυτή είναι: να κάνετε claim, αλλά να φροντίζετε να εξηγείτε πλήρως το πλάνο σας.

Σημείωση 2: Εφόσον μία διεκδίκηση (ή παραχώρηση) γίνει αποδεκτή και καταγραφεί το σκορ, πλέον ο Νόμος εξετάζει στο μικροσκόπιο τον άξονα που αποδέχτηκε την διεκδίκηση. Στην πρώτη φάση, δηλαδή, εξετάζουμε προσεκτικά το διεκδικητή, ενώ στη δεύτερη τον αποδέκτη της διεκδίκησης.

Κανονισμοί: Claim / Διεκδίκηση

Από τη στιγμή που ο εκτελεστής κάνει claim, το παιχνίδι σταματά. Ο νόμος 68Δ αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Μετά από οποιαδήποτε διεκδίκηση ή παραχώρηση η εκτέλεση σταματά. Οποιοδήποτε παίξιμο μετά την διεκδίκηση ή την παραχώρηση θα ακυρώνεται από το διαιτητή.»

Στην πρόσφατη Ολυμπιάδα του Μπριτζ στην Ολλανδία, στον αγώνα μεταξύ Βελγίου και Αγγλίας συνέβη το εξής:

Στα 8 τελευταία φύλλα ο εκτελεστής, έχοντας πληροφορίες από τις αγορές, έκανε claim, διεκδικόντας τις υπόλοιπες λεβέ, βασιζόμενος σε ένα διπλό squeeze. Οι αμυνόμενοι ζήτησαν από τον εκτελεστή να συνεχίσει να παίζει, ο οποίος τελικά δεν κατόρθωσε να κερδίσει όλες τις υπόλοιπες λεβέ (αν και οι προϋποθέσεις που είχε αναφέρει για το διπλό squeeze ήταν σωστές – απλά δεν έπαιξε ο ίδιος σωστά). Κλήθηκε ο διαιτητής, ο οποίος, αναφέροντας το νόμο 68Δ, είπε ότι ακυρώνει το παίξιμο μετά το claim και ότι το claim ήταν σωστό και έστεκε.

Η άμυνα έκανε έφεση, η οποία όμως τελικά απορρίφθηκε από την επιτροπή εφέσεων, δικαιώνοντας απόλυτα το διαιτητή για την απόφασή του. (δείτε το πλήρες κείμενο εδώ)

Τί γίνεται τώρα αν σας κάνουν claim και κάποια στιγμή ανακαλύψετε ότι … κάτι δεν πήγε καλά;

Εδώ, λοιπόν, έρχεται ο νόμος 69Β, που αναφέρει ότι: «Μέσα στη περίοδο διόρθωσης (συνήθως 30′ μετά την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων), ένας αγωνιζόµενος µπορεί να ανακαλέσει τη συγκατάθεσή του σε διεκδίκηση αντιπάλου, αλλά µόνο αν αυτή αφορούσε το χάσιµο λεβέ που ο άξονάς του είχε κερδίσει στη πράξη, ή το χάσιµο λεβέ που δεν µπορούσαν, κατά τη κρίση του ∆ιαιτητή , να χαθούν µε οποιοδήποτε κανονικό παίξιµο των υπόλοιπων φύλλων.»

Με πιο απλά λόγια αυτό σημαίνει ότι, αν αργότερα ανακαλύψετε κάποιο πρόβλημα σε κάποιο claim που σας έγινε, έχετε όλο τον καιρό να το συζητήσετε με το διαιτητή και να εκφράσετε τις αντιρρήσεις σας.